Bağımsız kuruluş, binek otomobillere yakın seviyede güvenlik donanımı kullanma çağrısı yaptı.

Avrupa'da piyasaya sürülen yeni araçları güvenlik alanında değerlendiren bağımsız kuruluş Euro NCAP, otomobil üreticilerini ticari minibüs modelleri konusunda uyardı. Acil durum fren sistemi, şerit takip, hız asistanı gibi normları içeren 2018 Güvenlik Asistanları protokollerine göre yapılan testlerde 19 modeli deneyen Euro NCAP, araçlardan 14'ünün 2021 protokollerine uyumlu olduğunu duyurdu.

Yeni tip koronavirüs salgını dolayısıyla kargo ve teslimat hizmetlerine olan talebin artmasıyla Avrupa genelinde birçok şehirde ticari minibüs sayısının artması üzerine bu araştırmaya yönelen Euro NCAP, temel olarak dört noktada gelişim istiyor:

  • Minibüslerdeki standart güvenlik ekipmanı sayısının arttırılması
  • Sürüş destek sistemlerinin binek otomobillerin seviyesini yakalaması
  • Filo sahiplerinin sürücülerinin satın alma aşamasında güvenliğini göz önüne alarak minimum "Gümüş" değerlendirmesini yakalayan minibüsleri tercih etmesi
  • Markaların internet sitelerinde ve pazarlama materyallerinde minibüslerindeki güvenlik donanımlarını daha açık olması

Galeri: 2021 Euro NCAP ticari araç değerlendirmeleri

Peki Euro NCAP'in binek otomobillerden farklı olarak ticari modellerde yaptığı değerlendirme nasıl işliyor? Aşağıdaki tabloda kuruluşun verdiği puanları ve karşılıklarını görebilirsiniz.

Değerlendirme puanı Ağırlıklı Genel Performans Skoru
Platinyum %80 ve yukarısı
Altın %60 ile %79 arası
Gümüş %40 ile %59 arası
Bronz %20 ile %39 arası
Önerilmez %20'den düşük

 

Euro NCAP'in gerçekleştirdiği testlere ve sonuçlara geçmeden önce isterseniz kuruluşun ticari minibüslerle ilgili parmak bastığı noktalara bir göz atalım. Avrupa'da "beyaz minibüs adamı" olarak bilinen ticari araç sürücülerinin güvenliği göz ardı ettiği bilgisini paylaşan kuruluşa göre bu kişiler hız limitlerine uymuyor, dikkatsiz sürüş gerçekleştiriyor ve çoğunlukla emniyet kemeri bile takmıyorlar.

Binek otomobillerin minibüsler karşısında kazalarda daha fazla zarar görme ihtimali olduğuna dikkat çeken Euro NCAP, bunun sebebi olarak da minibüslerin daha yüksek gövdeleri ve eşya taşımacılığı dolayısıyla sıkılaştırılan şasilerini göstermiş.

Bildiğiniz gibi markalar, gelişim maliyetlerini düşürmek için "amblem mühendisliği" adı verilen metodu sıkça kullanıyor. Yani yollarda farklı logolara sahip olsa da birbirinin aynısı birçok model mevcut. Bu yüzden Euro NCAP genel sekreteri Michiel van Ratingen, binek otomobiller ile ticarilerin standardizasyonunun sağlanmasına hâlâ uzun yıllar olduğuna dikkat çekerek, markaların minibüslerindeki kazaları önlemeye yönelik güvenlik donanımlarının zenginleştirilmesi gerektiğini söylüyor.

“Ticari araçlar binek otomobillere göre daha ağır ve büyükler; bu yüzden bir kaza durumunda karşılarındakine daha fazla zarar verme riski taşırlar. Günümüzde aktif güvenlik sistemleri bu gibi kazaların yaşanmasını engelleme odaklı çalıştıkları için minibüslerin başka otomobillerle, yayalarla ya da bisikletlilerle çarpışma ihtimalini düşürebilirler. Avrupa genelinde ticari araç sayısında ciddi bir artış olduğu için markaları bu modellerdeki ADAS adı verilen ileri düzey sürüş asistanları sayısını arttırmaya davet ediyoruz.”

Test edilen 19 ticariden sadece 8'i istenen seviyede

Euro NCAP, şu anda piyasada bulunan 19 ticari minibüsü 2018 Güvenlik Protokolleri'ne göre değerlendirdi ve kuruluşun öne çıkardığı 4 ana başlığı karşılayabilen model sayısı sadece 8 oldu. Test edilen araçlardan sadece altısı önde iki adet hava yastığını standart olarak sunarken hiçbir minibüste perde hava yastığı bulunmuyor.

Özellikle yolcu güvenliğinin göz ardı edildiğine dikkat çeken Euro NCAP, minibüslerin çoğunda yolcu koltuğu için emniyet kemeri hatırlatıcısı, hava yastığı, emniyet kemeri ön gergisi gibi donanımların sunulmadığını belirtti.

Ford Transit
2021 Euro NCAP ticari araç değerlendirmeleri
2021 Euro NCAP ticari araç değerlendirmeleri

Yük taşımacılığı için kullanılan ve ağırlığı 3,5 tonu geçmeyen 19 ticari minibüste otonom acil durum freni adı verilen AEB sistemi başka otomobil, yaya ve bisikletli senaryolarında test edilmiş. Öte yandan şerit takip sistemi, hız sabitleyici, emniyet kemeri uyarısı ve yorgunluk tespiti gibi detaylara da not veren Euro NCAP, yapılan testlerin en başarılılarının Ford Transit, Mercedes-Benz Vito ve Volkswagen Transporter olduğunu açıkladı.

Altın madalyaya layık görülen üçlüyü gümüş derecelendirmesini yakalayan Ford Transit Custom, Mercedes-Benz Sprinter, Opel Vivaro, Peugeot Expert ve Volkswagen Crafter takip ediyor. Citroën Jumper ve Jumpy, FIAT Ducato, Iveco Daily, Peugeot Boxer ve Toyota Proace bronz madalya ile testlerden ayrılırken FIAT Talento, Opel Movano, Nissan NV400, Renault Master ve Renault Trafic için "önerilmez" notu düşüldü. Derecelendirmeleri incelemek isteyen takipçilerimiz için sonuçlara ait bağlantıyı buraya bırakıyoruz.

2021 Euro NCAP ticari araç değerlendirmeleri

Öte yandan "amblem mühendisliği" hadisesine rağmen platform kardeşlerinin bazı donanımları paylaşmadığına değinen Euro NCAP, güvenlik donanımlarının ülkeden ülkeye farklılık gösterdiğine de dikkat çekiyor.

Renault Master'da opsiyon olan otonom acil durum fren sisteminin Nissan NV-400'de yer almadığını belirten van Ratingen açıklamasını şu sözlerle bitirdi:

“Bizi şaşırtan en büyük nokta, güvenlik donanımlarındaki eksiklik oldu. Şu anda birçok binek otomobilde standart olan birçok dizi neredeyse tüm minibüslerde ya opsiyon listesinde ya da hiç sunulmuyor.

“Test ettiğimiz doluluktaki minibüsleri temin etmemiz de oldukça zordu yani bu özelliklerin markalar tarafından daha geniş kitlelere ulaşılır seviyede sunulması lazım. Üreticilerden isteğimiz, yük taşıma odaklı ticari segmentte güvenlik donanımlarının arttırılmasıdır. Altın madalya alabilen Ford, Mercedes-Benz ve Volkswagen bu konuda herkese öncü olmaya başladılar.”