Bundan yalnızca günler öncesinde, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın açıkladığı yeni düzenleme ile otomotiv sektöründe araç alım satımı yapanların ödediği KDV oranı yüzde 1'den yüzde 18'e çıkarıldığını öğrenmiştik. Karar sonrasında ikinci el piyasasının ne yönlü değişeceği şüphesiz en çok merak edilen unsur oldu.

İkinci eldeki yeni KDV düzenlemesinin yanı sıra, sektörün kurtulamadığı çip krizi de gündemden düşmüyor. Bütün bunların yanında, hem yeni düzenlemenin nasıl sonuçlar getireceğini ve tüm merak ettiklerimizi, otomotiv sektörünün en büyük veri ve ikinci el fiyatlandırma şirketi Cardata'nın Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın'a sorduk.

İkinci elde KDV artışı ile ne kadar değişim bekliyorsunuz? Yüzde olarak belirtebilir misiniz?

Konuya öncelikle bir açıklık getirmek gerekiyor. Burada KDV’deki bu artış biliyorsunuz ki satıcının yani daha çok galericilerin veya ikinci el işi yapan satıcıların elde ettikleri kardan ödedikleri katma değer vergisi. Örneğin 100 bin TL’lik bir otomobili satın alan satıcı, bunu 110 bin TL’ye satıyor. Bu satıştan 10 bin TL’lik kar ediyor. O 10 bin TL’nin eskiden yüzde 1’ini ödüyordu şimdi o rakam yüzde 18’e çıktı. Yani 1.800 TL vergi ödeyecek.

Bu yüzde olarak araç fiyatlarına nasıl yansır? Yüzde olarak maksimum 2 -2,5 civarında yansır ama bunu fırsat bilecek kimi satıcılar yüzde 10’lara kadar çıkıp fiyatları artırabilirler. Böyle de bir dünya var.

KDV düzenlemesi sonrasında ikinci eldeki satışların ne kadar etkileneceğini düşünüyorsunuz? Bu konuda nasıl bir geri dönüş bekliyorsunuz?

Açıkçası çok etkilenmez. Satışlarda bir düşme olmaz. Satışlar aynen devam eder. Zaten mevsimsel olarak da bahar aylarında ikinci satış adetlerinin artacağını düşünüyoruz. Bu konuda beklediğim geri dönüş; herhangi bir değişiklik olmayacağı, mevcut durum devam edeceği yönünde… Hatta ikinci el satışları biraz da artarak devam eder.

Cardata Genel Müdürü Hüsamettin Yalçın

Yapılan yeni düzenlemenin bireysel satışlardaki etkisi nasıl olur? Sizce elden ödemeler artacak mı? Bu konudaki endişelerinizi bizimle paylaşır mısınız?

Bireyseli mutlaka etkiler. Açıkçası elden ödemeler artabilir. Elden alışverişler çoğalabilir, notere bildirilen rakamlarda kayıt dışılıklar olabilir.

Çip sorununun bu yıl içinde bitmesini bekliyor musunuz? Şayet biterse, bayideki sıfır araçlar ile ikinci eldeki araçların satış fiyatlarında düşüş görebilir miyiz?

Çip sorunu bitmiyor, devam ediyor. Artık çipin yanına nikel, alüminyum, liman gibi birçok kriz daha eklendi. Limandan kastım aslında lojistik… Çip krizi bitmiyor. Markalar, üreticiler baz otomobil üretmeye başlayacaklar. Yani çıplak otomobil dediğimiz otomobil üretmeye başlayacaklar ki onun da şu an iletişimini yapmaya başladı markalar. Çip krizi yüzde 100 bitmiyor tam anlamıyla da bitecek gibi de gözükmüyor. Hafifliyor mu? Biraz hafifledi ama halen devam ediyor. 

Bitecek diye bir şey olmadığı için bu 0 km veya ikinci eldeki araç fiyatları düşer mi, yükselir mi o konu çok muallak, gri… Ama tabii markalar, otomobil üreticileri de baktı bu krizin ardı arkası kesilmiyor. Çip krizi, nikel krizi alüminyum krizi, lojistik krizi vb. dediler ki biz kendi göbeğimizi kendimiz keselim. Bu baz otomobil, çıplak otomobil üretimine başlayalım şeklinde bir eğilim oluştu.

Cardata Görsel

"Tedarikte sıkıntı var, üç ay bekle"

Zaten mesela diyelim ki son model bir araba aldınız, işte çipi vb. her şeyi içinde olan çalışır durumda bir araç… Ama çip olmadığı için arabanız bozulursa, servise gittiğiniz zaman diyecekler ki size çip yok, yedek parça tedarikte sıkıntı var üç ay bekle. İnsanlar artık bunu da algılıyorlar. O yüzden böyle bir durum söz konusu.

Şimdi 0 km araç satışları yükselerek devam ediyor. Bu sene Ocak’ta 38 bin satmış sektör. Şubat’ta 50 bin, Mart’ta 65 bin oldu. Böyle bir yükseliş var. Bu araçları kimler alıyor? Filocular alıyor çoğunlukla markalardan ama lüks segmentte de artış var mesela sıfır araçta. Yani sıfır araçta bu sene markalar, üreticiler, ithalatçılar ne getiriyorsa ne üretiliyorsa o satılacak.

"İkinci el satışlarında kıpırdanma var"

Artık 4. aya girdik, senenin bitimine 8 ay var. 8-9 ayda 49 tane marka 100 birim araç getirdi, o 100 birim araç da satılacak. İşte kimde ne varsa o satacak. Böyle bir dünya var. Bu 600 bin mi, 550 bin mi, 400 bin mi, 800 bin mi olur, geçen seneyi geçer mi 750 bini, onu kesin bilmiyoruz. Şu an kimse de bilemez bunu. Herkes gri alanda.

Tabii şöyle bir durum da var. Araç bulunurluğu tedarik sorunu çok fazla. Dolayısıyla sıfır araçtaki bu durum ikinci ele yansıyacak. İkinci elde son 10 gündür bir kıpırdanma var. İkinci el satış adetleri böyle hafif hafif başladı. Bunun en büyük nedenlerini de havaların ısınması, insanların bayram tatili gibi durumlara hazırlık yapması olarak görüyorum.

Kısaca toparlamak gerekirse; bu sene sıfır araç pazarında araç olduğu sürece ne varsa hepsi satılır. İkinci elde de araç satış adetleri ivmelenmeye başladı. Bu paralelle de ikinci el araç fiyatlarında hafif hafif aylık yüzde 1-1,5 artışlar söz konusu oluyor.