Otomotiv sektörü temsilcileri, salgın, tedarik zinciri, kur ve faiz etkenlerinin 2022'deki duruma doğrudan etki edeceğini belirtti. OYDER Başkanı Turgay Mersin, artan fiyatlar nedeniyle satılan araçların yüzde 90-95'inin yüzde 80'lik ÖTV dilimine girdiğini, bu nedenle hızlı bir şekilde ÖTV matrahlarının güncellenmesi gerektiğini söyledi.

Otomotiv Yetkili Satıcıları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Turgay Mersin, otomotiv sektöründe bu yıl yaşanan gelişmeler ve 2022 beklentilerine ilişkin yaptığı açıklamada, oldukça zorlu, inişli çıkışlı ve her ayına başka olayın damga vurduğu bir yılın geride bırakıldığını söyledi.

Mersin, üretim ve tedarikten kaynaklanan sorunlar, arz-talep dengesinin bozulması, kur hareketliliği ve faizlerin yıl sonu kapanışına etki eden faktörler olarak 2021 boyunca sektörün karşısına çıktığını sözlerine ekledi.

Turgay Mersin, "Yıla başlarken 1 milyon adede doğru bir yürüyüşümüz vardı ancak kasım sonu itibarıyla pazar 675 bin civarında gerçekleşti. Geçen seneyi yakalamak ve geçmek için 100 bin adet daha satılması gerekiyor. Ancak tedarikte yaşanan sorunlar nedeniyle bu rakama ulaşmak zor görünüyor." dedi ve artan fiyatlar dolayısıyla satılan araçların yüzde 90-95'inin yüzde 80'lik ÖTV dilimine girdiğini, bu nedenle hızlı bir şekilde ÖTV matrahlarının güncellenmesi gerektiğini dile getirdi.

2022 yılı beklentilerinden de bahseden Mersin, "Bugünkü talebi düşündüğümüzde eğer arz sorunları düzelirse pazarın adet olarak önemli bir düşüş yaşamayacağını söyleyebiliriz. Ancak ülkemizdeki hızlı ve yukarı çok yönlü, değişken kur hareketleri nedeniyle maliyetler artmaya devam ederse bu artışlar fiyata yansıyacağından talepte bir daralma olması da kaçınılmaz olacaktır. Ayrıca, sektörün en önemli kaldıraç etkisi yaratan faktörü kredi faizleri ve kolay ulaşılabilmesi de bugünkü ortamda oldukça büyük bir yara almış durumda. Bu gözle değerlendirirsek bugünkü talebin önemli oranda azalması öngörülebilir." ifadelerini kullandı.

Toyota CEO'su Ali Haydar Bozkurt da salgının etkisiyle yaşanan ve halen devam eden çip krizinin, global çapta üretim yapan bütün sektörleri etkilediği gibi otomotivi de doğrudan etkilediğini ifade etti.

Bozkurt, "Tüm bunların sektörümüze yansımasıyla maalesef talebin çok altında üretim gerçekleşti ve global bir sorun olarak yaşandı ve yaşanmaya devam ediyor. Bu durum, sadece Türkiye'de üretim yapan fabrikaların değil, dünyada üretim yapan tüm fabrikaların karşılaştığı ve tüm markalara yansıyan bir sorundu." diye konuştu.

Ali Haydar Bozkurt, sözlerine, "Çünkü yılbaşından itibaren yoğun talebe baktığımızda pazar 1 milyonu gösteriyordu ancak öngörü olarak bu rakamlar telaffuz edilemedi. Tüm bu olumsuz sayılabilecek şartlara rağmen pazar geçtiğimiz yılın altında veya çok yakın bir seviyede yılı kapatabilir." diyerek devam etti.

Bozkurt, "Böylelikle sektörümüz temkinli bir yaklaşım içinde. Çip krizi aşılır ve ÖTV baremleri gerektiği zamanlarda gecikmeden güncellenirse 2022'deki satışların 2021 yılı ile aynı seviyelerde olacağını öngörüyorum. Bunun yanında kurlar, faiz seviyesi de çok belirleyici unsur olarak karşımıza çıkıyor. Kurun, enflasyonun ya da faiz oranlarının yüksekliğinden ziyade öngörülebilir olması da gerekiyor." dedi ve sözlerini sonlandırdı.

Renault MAİS Genel Müdürü Berk Çağdaş, "Yeni yılda ÖTV matrah dilimlerinde yapılacak bir güncelleme, yükselen kurların getirdiği maliyet yükünün vergiyle birlikte tüketiciye yansımasının önüne geçecektir. Böylece sektör nefes alırken, yüzde 45 ve 50'lik ÖTV diliminde daha fazla modelin yer almasıyla tüketiciler için seçenekler artacak. Genel olarak birim araç başına artan vergi yerine, büyüyen piyasadan toplanacak vergi geliri artışına yönelik bir düzenlemenin daha yerinde olacağına inanıyoruz. Ayrıca, vergi sistemimiz, sürdürülebilirlik kriterleri açısından çevreye zararı daha az olan araçların vergi açısından da daha uygun olacağı bir yapıya dönüşmeli." dedi.

Hyundai Assan Genel Müdürü Murat Berkel ise, içinde bulunduğumuz yılda sektörü bir hayli kötü etkileyen çip krizinin, 2022'nin en azından yılın ilk yarısında da devam edeceğinin öngörüldüğünü söyledi.

Berkel, "Tedarikte yaşanacak olası aksamalar, kurlardaki dalgalanmalar ve ekonominin stabilitesinin sağlanamaması, pazarın dengelerinde de zaman zaman değişkenlikler yaratabilir. Yıl içindeki bu değişkenlikler, pazarın da beklenen seviyelere ulaşamamasına neden olabilir. Ancak şartlar olumlu gerçekleştiğinde pazarın bu yılın altında kalmayacağını öngörebiliriz." ifadelerini kullandı.

Honda Türkiye Genel Müdür Yardımcısı Bülent Kılıçer de çeşitli yorumlarda bulundu. Kılıçer, salgın sebebiyle artan mobilite ihtiyacı ile başlayan talep hareketliliğinin, otomobilin yeniden bir yatırım aracı olarak görülmesi ile hız kazandığını ancak 2021'in; sektörde yaşanan çip krizi ve ham madde fiyatlarındaki yükselişler nedeniyle arzı giderek azalan, üretimi küresel çapta düşen, oynak kurlar ve ÖTV matrah sınırları nedeniyle fiyatlamada zorluklar yaşanan bir yıl olarak hatırlanacağını ifade etti.

Son bir ayda yaşanan gelişmeler de göz önüne alındığında geçen yılın toplam satış rakamlarının yakalanmasının olası görünmediğini dile getiren Kılıçer, "Ancak bu satışlarla bile Türkiye, geçen yılın aynı dönemine göre Avrupa ülkeleri otomotiv satışları sıralamasında 6'ncı olacak. Ekonomimizin lokomotifi olan otomotiv sektörü, pandemi etkisinin azalması ve alınacak doğru kararlarla hareketliliğini hızla geri kazanacaktır." dedi.

Kılıçer, "Otomotiv sektöründeki hacim artışı için öncelikle ekonomide istikrar ortamı ve öngörülebilirlik çok önemli. Tüketicilerin otomobile ulaşmasını artırmak için fiyat istikrarının sağlanması, taşıt kredisine erişim, faiz oranları ve ÖTV matrah düzenlenmesi gibi koşulların da iyileştirilmesi gerek. Elbette küresel çapta yaşanan pandeminin ve buna bağlı olarak gerçekleşen tedarik zincirindeki bozulmaların seyri de çok önemli bir etken. 2022 yılının en azından ilk yarısının yüksek enflasyonist bir ortamda yaşanacağını da unutmamak gerek. Tüm bu gerçeklerden hareketle önümüzdeki yıl için en iyi senaryo, sektörün bu yıl gerçekleşen üretim, ihracat ve satış rakamlarını yakalaması olacaktır." diyerek sözlerini sonlandırdı.