Motor1 Türkiye'nin Baş Editör'ü Şafak Soysal, dün akşam saatlerinde Pirelli Ticari Eğitim Müdürü Tunç Erzurumluoğlu ile kış lastikleri hakkında detaylı bir canlı yayın gerçekleştirdi. Yayını kaçıranlar, tüm konu başlıklarına bu makaleden erişebilecek.

Canlı yayının tekrarını izlemek isteyenleri ise buraya alalım:

 

Şafak Soysal: Kış lastiği mi seçelim? Dört mevsim lastik mi seçelim?

Tunç Erzurumluoğlu: "Ülkemizde otomobil merakı olan çok insan var. Otomobil seçerken de motor özellikleri, şanzıman özellikleri gibi bir sürü şeye bakıyoruz. Fakat iş lastiğe gelince, lastiklere yeteri kadar dikkat etmiyoruz. Yani lastikler listenin sonunda kalıyor. Aslında böyle olmaması gerekli. Lastikler aracın en önemli donanımlarından."

"Araç sahiplerine baktığımız zaman da şunu diyorlar: 'Benim arabam zaten yeni model, ESP vb. birçok güvenlik özelliği var. Ben niye lastik değiştireyim?' veya 'Benim arabam zaten dört çeker, neden kış lastiği takayım?'

"Halbuki aracımızı maksimum güvenle kullanabilmemiz için lastik anahtar unsur oluyor. Hem aracınıza hem mevsime uygun lastik kullanmanız lazım. Yani jant, ses sistemi vb. birçok ekipmana verilen önem lastiklere de verilmeli. Ayrıca son yıllarda insanlar 'dört mevsim lastik' kavramı üzerinde çok durmaya başladılar. Türkiye pazarında da 4 mevsim lastik pazarı oldukça hızlı bir büyüme gösteriyor."

Pirelli Lastik Kılavuzu

"Dört mevsim lastiklerin kış lastiğinden ne farkı var?” diye bakarsak, ilk olarak kış lastiklerini hatırlayabiliriz. Kış lastikleri 7 derece ve aşağısındaki hava sıcaklıklarında avantajlarını göstermeye başlıyor. Bunun sebeplerinden birisi kış lastiğinin desen yapısı. Yani çamuru, karı tahliye edebilecek geniş kanallara sahip. İkinci sebep ise dikkat ederseniz kılcal damarlar diyebileceğimiz kısımlar yani lameller var. Bu lameller karlı zeminde karı sıkıştırarak aracın lastiğinin karla kaplanmasını engeller ve tutunmayı artırır. Üçüncü sebep de kış lastiklerinin kauçuk yapısının soğuk havalar için dizayn edilmiş olması."

"Peki bu lastikleri hangi koşullarda kullanmak lazım? Kullanıcı burada şunu sormalı kendisine: “Ben yıllık ne kadar yol yapıyorum ve aracımı kullandığım bölgenin sıcaklık durumu ne?” İstanbul’dan örnek vermek gerekirse eskisi kadar sert kışlar görmüyoruz. Aracınızı da genellikle şehir içinde kullanıyorsanız Dört mevsim lastiği uygun olabilir. dört mevsim lastiği tavsiyesinde yıllık 15.000 km’den daha az yol yapma kriterini de göz önüne alıyoruz.

"Tabii sürekli şehirlerarası seyahat eden kişiler zorlu şartlarla daha çok karşılaşabilecekleri için kış lastiği daha mantıklı olacaktır. 4 mevsim lastiklerin bir diğer avantajı da yılda 2 kere lastik değişimi, ek ücret ödeme ve ikinci set lastiklerin depolanması gibi zahmetlerden kurtulmak oluyor. Ayrıca sadece Türkiye’de değil, Avrupa’da da aynı sebeplerden ötürü dört mevsim lastiklere artan bir talep söz konusu."

Ticari araçlarda dört mevsim lastiği kullanabilir miyiz? Polis çevirmelerinde veya araç muayene istasyonlarında bir sıkıntı yaşar mıyız?

"Dört mevsim lastikleri, bizim hafif ticari diye adlandırdığımız araçlar için de mevcut, yani kullanılabilir. Bu lastikler, hafif ticari araçlarda kış lastiği formatında değerlendirilir. Bu lastiklerin üzerinde üç tepe dağ ve kar tanesi işaretleri vardır. Bu işaretlerin varlığına, lastiklerin üzerinde '4 mevsim, all season' gibi yazılar yer alsa bile dikkat etmek gerekir. Bu lastiklerle hafif ticari araçların kış mevsiminde dahi polis çevirmesinde veya araç muayenesinde hiçbir sıkıntı yaşamayacağını belirtmiş olalım. Hatta dört mevsim lastikler, hafif ticari araç filosu olan kişilerin lastik sökme takma ve depolama zahmetlerinden kurtulması anlamında da büyük faydaya sahip."

Bazı takipçilerimiz, bazı araçların jant/lastik ebatlarının normalden daha farklı olması sebebiyle pahalı lastik fiyatlarıyla karşılaştıklarını veya aradıkları ölçüde lastikleri stoklarda bulmakta zorlandıklarını belirtiyorlar. Bu gibi durumlarda aracın orijinal lastik boyutlarında ne kadarlık bir oynama yapılabilir?

"Lastik ölçüsü değişikliği aslında bambaşka bir konu. Aslında bizler, lastiklerin ölçülerinin değiştirilmesini pek tavsiye etmiyoruz. Fakat bulunamayan enteresan ölçülerde lastikler varsa, bazı araçların katalogları incelenebilir. Çünkü bazı araçların kataloglarında alternatif lastik ölçüleri veriliyordu. Katalog da bulunamıyorsa, kullanıcıların lastiğin çapının  1-1.5 cm’den daha fazla miktarda büyüyüp küçülmesinin dışına çıkmamaları gerekir diyebiliriz. "

Pirelli Lastik Kılavuzu

Dört mevsim lastiğin kauçuk yapısının mevsim lastiklerinden farkı nedir?

"Örneğin yaz lastikleri, 7 derece ve üzerinde daha iyi performans veriyorlar. Bu sebepten ötürü daha sert bir hamura sahipler. Tutunma için de ısınma gerekiyor. Formula 1’de bunun örneklerini ve lastik ısıtma çalışmalarını yarış öncesinde görüyoruz. Aynı durum normal otomobillerde de geçerli. Yani yaz lastiklerinin kauçuk yapısı, 7 derece ve üzerindeki sıcaklıklarda daha iyi ısınıyor. Kış lastiklerinde de tam tersi durum geçerli. dört mevsim lastikler ise bu her iki lastik çeşidinin ortalaması niteliğinde."

Kış lastiği yerine kar lastiği tabirini kullanan çok insan var. Bu konuda da yorum yapabilir misiniz?

"Şöyle söyleyeyim, eskiden biz de kar lastiği tabirini çok sık kullanıyorduk. O zamanlarda herhalde mevsim geçişleri daha sert idi. Örneğin Kasım ayında eskiden tüm yurtta kar yağıyordu. Şimdi ise eskisi kadar soğuk havalar ve kar yağışı görülmüyor. Günümüzün kış lastikleri için ise illa ki kar yağmasına gerek yok. Bu sebepten ötürü de kar lastiği tabiri yerine kış lastiği tabiri daha doğru oluyor. Başta da bahsettiğimiz gibi 7 derece sıcaklığın altındaki sıcaklıklarda bu lastikler avantajlarını belli ediyor."

Pirelli’nin ürün gamındaki kış lastikleri hakkında neler söyleyebilirsiniz?

"17 ve 18 inç gibi jant boyutları için Sottozero serimiz var. SUV araçlar için aynı şekilde Scorpion Winter (kış) veya Scorpion All Season (dört mevsim) serisi mevcut. Bir de 2019 yılında çıkarılan P Zero performans serisi söz konusu. P Zero’ları bugün Lamborghini ve Ferrari gibi süper otomobil üreticilerinin araçlarında fabrika çıkışlı olarak da görüyoruz. Fakat onun da P Zero Winter şeklinde yeni bir serisi var. Bu da kışın bile performans beklentisi olan kullanıcıları hedef alıyor. Yani Pirelli’nin her segmente göre kış ve dört mevsim lastikleri mevcut."

Pirelli Kış Lastiği

Lastik kadar, lastik basıncı da önemli. Yazın kullanacağımız basınç ile kışın kullanacağımız basınç arasında fark var mı?

"Türkiye’de 30PSI anlayışı var. Ben yetkili servise aracımı götürdüğümde bile biz 30PSI basıyoruz diyorlar. 80’li yıllarda az sayıda model olduğu için alışılmış. Ben 2005 yılında Pirelli’ye girdiğimde fiyat listemiz 2 sayfadan oluşuyordu. Şimdi adeta bir ansiklopedi gibi. Farklı ölçüler ve desenler var. Aynı şekilde sokaklarda da pek çok yeni model karşılıyor bizleri. Bu sebeple üreticinin verdiği rakamları kullanmak gerek. Biz lastikçiler olarak, üreticilerin araçlarına göre lastik yapıyoruz. Bu yüzden doğru rakamlar her zaman üreticilerden gelir. Bu verileri kapı kenarlarında ya da benzin kapağının içerisinde bulabilirsiniz."

"Kışın hava basıncını düşürme alışkanlığı da yanlış. Hatta soğuk havalarda basıncın yükseltilmesini öneriyoruz. Lastiğin yere temas etme alanını daraltmak gerekiyor. Yani inanılanın aksine lastiğin yere temasını minimuma indirmek gerek. Yani basınç alanını azaltarak çok daha fazla çekiş sağlamanız gerekiyor. Bu yüzden isterseniz basıncı biraz artırabilirsiniz."

"Özellikle ailesiyle tatile gidenler, uzun seyahatlerden önce lastik basıncını artırmalı. Daha fazla ağırlık, yastığın basınç alanının büyümesi demek. Uzun yollarda kazaların en büyük sebebi, lastiklerin hava ayarlarıdır."

Tabii ki bu işin bir de maliyet tarafı var. Yani bazıları önden çekişli araçlarının sadece ön lastiklerine kış lastiği takabiliyor. Bu büyük bir sorun teşkil ediyor mu?

"Türkiye’deki en büyük yanlış bu. Otomotiv ustalarından, lastik sektöründe bulunan kişilere kadar herkes bu hatayı yapıyor. Aracınızın çekiş biçimi hiç önem teşkil etmiyor. Bütçeniz iki taneye el veriyorsa, lastikleri mutlaka arka aksa takmanız gerek. Çünkü direksiyon hakimiyetini kaybederseniz, bu şekilde yolda tutunma şansınız daha fazla. Fakat kötü lastikler arkaya takıldığında aracın arkası da savrulacak ve yolda kalma şansınız azalacaktır. Basit fizik."

"Yeni lastiklerinizi her zaman arkaya takın."

Run-Flat ile ilgili de sorular var. Run-Flat nedir? Ömrü ne kadar uzun ve kış lastiğinde kullanılıyor mu?

"Run-Flat lastikler yanılmıyorsam ilk olarak BMW Z3 ya da Z4 için üretildi. O dönemlerde stepne işi üreticiler için maliyetli olmaya başlamıştı. Hem hacim olarak büyüdü lastikler, hem de fiyatlar arttı. Tamir kitleri de işe yaramayınca üreticiler bir çözüm istedi. Bu yüzden de Run-Flat sistemi ortaya çıktı. 20 senedir de aktif biçimde kullanılıyor."

Temelinde lastiğin yere temas etmeyen yanak kısmını güçlendiriyoruz. Yanlış anlaşılmasın, bu sistem lastiğin patlamamasını sağlamıyor. Fakat güçlendirilen kısım sayesinde uzun bir süre patlak lastik üzerinde gidebiliyorsunuz. Güçlendirilmemiş lastiklerde araç janta kadar indiği için hareket edemez hale geliyor. Fakat lastikler Run-Flat ile güçlendirildiğinde içinde hava olmasa bile aracı taşıyabiliyor."

Lastiğin patladığını fark ettiğiniz an 80 km/sa hıza düşüyor ve en yakın servise gidiyorsunuz. Yani yolda kalmanızı bir nebze önlüyor. Fakat bu sistemin, konforu azalttığını söylemek gerek. Yine de yüksek süratlerde yaşanabilecek ciddi kazalar, Run-Flat ile önleniyor. Patlak lastikle en az 80-90 kilometre mesafe katedebiliyorsunuz."

"Run-Flat’in her türünü bulmak da mümkün. Kış lastiklerinde karşılaşabilirsiniz."

İdeal sürüş koşullarında olduğumuzu düşünelim. Kış, dört mevsim ve yaz lastikleri arasındaki en uzun ömürlü olanı hangisi?

"Lastiğin ömrüne etki eden pek fazla kritik nokta var. Çok sıcak hava çok hızlı aşındırır. Kullandığımız yol ve sürüş stili bu ömrü etkiler. Fakat kış lastiğini tüm sene kullanırsanız, en çok etkilenen tür kış lastikleri olacaktır. Lastik ne kadar yumuşaksa bu değişkenlerden o kadar fazla etkilenir."

"Karda kışta yol tutan lastik, yazın da yol tutar gibi bir algı olabilir fakat bu yanlış bir düşünce biçimi. Hava ısındıkça kış lastiğinin performansı da azalıyor. Yapısı gereği sıcakta tutunma sağlayamıyor. Kış lastiğinin performansı yazın düşmeye başlar."

Size en uygun Pirelli lastiği bulmak için buraya tıklayabilirsiniz.